In Zeijen staat iets op tafel waar u niet zomaar langsloopt. Overal ziet u eieren, maar dan wel eieren die geschilderd, uitgesneden, bewerkt en soms bijna onherkenbaar zijn. Het voelt een beetje alsof u in een kleine wereld stapt waarin eierkunst ineens groot en spannend wordt.
Een tentoonstelling vol verrassingen
De Oranjerie in Zeijen is voor de 40e keer gevuld met bijzondere eieren. Van struisvogelei tot kwartelei. Van glanzend en strak tot heel fijn versierd. Alles staat netjes op kleur en dat geeft de zaal iets bijna rustigs, terwijl er juist zo veel te zien is.
Geeske de Vries-Boerema richt de tentoonstelling al veertig jaar in. Dat alleen al zegt veel. Zij noemt het geen werk dat u even tussendoor doet. Het is een echte passie. En eerlijk is eerlijk, dat ziet u meteen terug als u binnenkomt.
Waarom eieren zo boeien
Voor veel mensen is een ei iets eenvoudigs. U bakt ermee, kookt ermee of gebruikt het in de keuken. Maar hier krijgt een ei een heel andere rol. Het wordt kunst. Soms van buiten bewerkt. Soms van binnen beschilderd. Soms met klei, soms zelfs geknipt en gevormd.
De liefde voor eieren begon voor De Vries-Boerema in Oost-Europa. Daar bestaan sterke tradities rond het ei. In Polen gaat dat anders dan in Oekraïne. Juist dat verschil maakte haar nieuwsgierig. En die nieuwsgierigheid groeide uit tot een verzameling die nu vol verhalen zit.
Van Fabergé tot mini-kwartelei
Wie goed kijkt, ontdekt echt van alles. Er zijn namaak Fabergé-eieren uit Frankrijk. Er zijn eieren die lijken op dieren. Er zijn kleine beschilderde kwarteleitjes. En er staan ook exemplaren uit India. Elk ei heeft zijn eigen sfeer. Geen enkel stuk voelt hetzelfde.
Dat maakt deze tentoonstelling zo sterk. U kijkt niet alleen naar iets moois. U kijkt ook naar vakmanschap. En soms denkt u misschien: hoe krijgt iemand dit in vredesnaam voor elkaar?
Een beetje gek zijn helpt
Geeske de Vries-Boerema zegt het zelf met een glimlach. Zo’n tentoonstelling bestaat nergens anders in Nederland. Daar moet u inderdaad een beetje gek voor zijn. Maar juist dat maakt het leuk. Kunst wordt hier niet braaf of afstandelijk. Het is speels, verrassend en soms zelfs een tikje eigenzinnig.
Die eigenzinnigheid ziet u ook terug bij Groningse ei-kunstenaar Lex Rasterhoff. Hij beschildert vooral de binnenkant van struisvogeleieren. Op de eieren verschijnen onder meer een Mesdag-schilderij, vuurtorens, molens en zelfs de skyline van Groningen. Maar dan niet op doek. Wel in een ei.
Niet als paasdecoratie bedoeld
Rasterhoff maakt zijn werken niet om even met Pasen neer te zetten en daarna weg te halen. Volgens hem moet u het ei zien als een schilderij. Het hoort het hele jaar in huis te staan. En het moet u blijven boeien. Dat is een mooie gedachte. Iets kleins dat lang blijft opvallen.
Dat vraagt ook om aandacht. Want eieren zijn breekbaar. Toch gaat het volgens de makers meestal goed. U moet ze alleen niet aan de boven- en onderkant vasthouden. Gewoon rustig in de hand leggen is beter. Klinkt simpel, maar bij zulke kunst is voorzichtigheid alles.
Veertig jaar verzamelen en tonen
In vier decennia zijn er duizenden eieren door de handen van De Vries-Boerema gegaan. Dat is moeilijk voor te stellen. Elk jaar opnieuw alles bekijken, plaatsen, vergelijken en opnieuw laten spreken. Dat is meer dan ophangen of neerzetten. Dat is bijna een manier van kijken naar de wereld.
Na de tentoonstelling wordt alles weer geteld, ingepakt en verstuurd of opgehaald. Tot die tijd is de Oranjerie in Zeijen een plek waar u rustig kunt rondlopen en steeds iets nieuws ontdekt. Juist dat maakt het zo aantrekkelijk. U denkt dat u alles gezien hebt, en dan staat er weer een ander ei dat u stil laat vallen.
Praktische tip voor uw bezoek
De tentoonstelling Kunst op Schaal is te bezoeken tot en met zondag 4 april, de dag voor Pasen. Als u van bijzondere vormen, fijne details en onverwachte kunst houdt, is dit een uitstapje dat de moeite waard is. Neem vooral rustig de tijd. Deze eieren vragen erom.
En misschien is dat wel de mooiste les van deze tentoonstelling. Iets kleins kan heel groot voelen als er liefde, geduld en een beetje eigenwijsheid in zit. In Zeijen ziet u dat van dichtbij.
